Temel İş Güvenliği

Temel İş Güvenliği Eğitimi (İSG) Nedir?

Temel iş güvenliği eğitimi, çalışanların (ve stajyerlerin) işyerindeki tehlikeleri tanıması, risklere karşı doğru önlemleri uygulaması ve acil durumlarda doğru hareket etmesi için verilen zorunlu bir eğitimdir. Amaç; iş kazalarını ve meslek hastalıklarını azaltmak, güvenli çalışma kültürünü yerleştirmek ve yasal yükümlülükleri eksiksiz karşılamaktır.

Hızlı Bilgi Kutusu 

• Kimler almalı? Çalışanlar, çıraklar, stajyerler (uygulamalı eğitim alınan işyerinde).

• Ne zaman verilir? İşe başlamadan önce “işe başlama eğitimi”, ardından en kısa sürede temel eğitim; iş/ekipman/teknoloji değişirse ilave eğitim.

• Süre (en az): Az tehlikeli 8 saat, tehlikeli 12 saat, çok tehlikeli 16 saat.

• Tekrar aralığı: Çok tehlikeli yılda 1, tehlikeli 2 yılda 1, az tehlikeli 3 yılda 1.

• Ücret kime ait? İşveren çalışanına verdiriyorsa maliyet çalışana yansıtılamaz; eğitim süresi çalışma süresinden sayılır.

Temel İSG Eğitimi Neden Zorunlu?

6331 sayılı Kanun’a göre işveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlar; eğitim işe başlamadan önce ve değişen risklere göre yenilenerek tekrarlanır.
Bu, “kağıt üzerinde bir zorunluluk” değil; sahada en çok kazaya yol açan hataların (KKD’yi yanlış kullanma, elektrik/kimyasal riskleri hafife alma, yangında panik, ergonomi kaynaklı yaralanmalar vb.) önüne geçen en temel koruma katmanıdır.

Temel İş Güvenliği Eğitimi Konuları 

Eğitim içerikleri, Yönetmelik Ek-1 “Eğitim Konuları Tablosu” çerçevesinde planlanır.
Bu kapsam pratikte şu başlıklarda toplanır:

1) Genel Konular

• Çalışma mevzuatı ile ilgili temel bilgiler

• Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları

• İşyeri temizliği ve düzeni (5S mantığı, düzen-kaza ilişkisi)

• İş kazası ve meslek hastalığının hukuki sonuçları

2) Sağlık Konuları

• Meslek hastalıklarının sebepleri

• Hastalıktan korunma prensipleri ve uygulama teknikleri

• Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri

• İlk yardım

• Tütün ürünlerinin zararları ve pasif etkilenim

3) Teknik Konular

• Kimyasal, fiziksel ve ergonomik riskler

• Elle kaldırma/taşıma (doğru yöntem, bel–omuz koruma)

• Parlama–patlama–yangın ve yangından korunma

• İş ekipmanlarının güvenli kullanımı

• Ekranlı araçlarla çalışma

• Elektrik tehlikeleri, riskleri ve önlemleri

• İş kazalarının sebepleri ve korunma teknikleri

• Güvenlik ve sağlık işaretleri

• KKD (kişisel koruyucu donanım) kullanımı

• Güvenlik kültürü, genel kurallar

• Tahliye ve kurtarma

4) Diğer Konular (İşe Özgü)

Yüksekte çalışma, kapalı alan, radyasyon riski bulunan işler, kaynak, özel riskli ekipmanlar, kanserojen maddeler vb. işin niteliğine göre eklenir.

Eğitim sonunda ölçme–değerlendirme yapılır ve sonuçlara göre iyileştirme planlanır.

Tehlike Sınıflarına Göre Temel İSG Eğitimi Süreleri ve Tekrarı

Yönetmelik asgari süreleri şöyle belirler:

Ayrıca iş/ekipman/teknoloji değişikliği gibi durumlarda risklere ilişkin ilave eğitim verilir.

Staj İçin Temel İş Güvenliği (İSG) Eğitimi

Stajyerler “işyerinde uygulamalı eğitim” aldıkları için, güvenli çalışma kültürünü daha ilk günden kazanmalıdır. Mevzuatta çırak ve stajyerlerin eğitim ve bilgilendirilmesinden uygulamalı eğitim alınan işyerinin işvereni sorumludur; işveren kabul ederse öğrencinin okulunda aldığı İSG dersleri/kursları temel eğitim yerine geçebilir.
ÇSGB’nin sık sorulan sorularında da 6331 kapsamına stajyer ve çırakların girdiği belirtilir.

Stajyer için pratik yol haritası

1. İşe başlamadan önce işe başlama eğitimi (en az 2 saat)

2. Tehlike sınıfına göre temel eğitim planı (8/12/16 saat)

3. İşe özgü riskler: makine, kimyasal, elektrik, yük kaldırma, yangın–tahliye

4. Eğitim belgelendirme + sahada kısa uygulama (KKD, acil çıkış, toplanma alanı, ekipman güvenliği)

Temel İSG Eğitimini Kimler Verebilir?

Yönetmeliğe göre eğitim; işyerinde İSG hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi, üniversiteler ve kamu kurumlarının eğitim birimleri gibi yapılar tarafından (uzmanlık alanı Ek-1 konularına uygun olmak şartıyla) verilebilir.

Ayrıca işe ilk girişte verilen işe başlama eğitimleri, işverence veya işverenin görevlendirdiği bilgi sahibi ve deneyimli çalışanlarca verilebilir; bu eğitim en az 2 saat olmalı ve uygulamalı olmalıdır.

Uzaktan Temel İSG Eğitimi Olur mu?

Evet, belirli şartlarla. Yönetmelikte uzaktan eğitimin temel prensipleri ve 2025 değişikliğiyle bazı işyerleri için uygulama esasları düzenlenmiştir.
Özetle: bazı az tehlikeli işyerlerinde ve bazı tekrar eğitimlerinde, işyerine özgü içeriğin hazırlanması ve uygun bir uzaktan eğitim yönetim sisteminin sağlanması şartıyla uzaktan eğitim uygulanabilir.

Belgelendirme: “Temel Eğitim Belgesi” Nasıl Düzenlenir?

Düzenlenen tüm eğitimler belgelendirilir ve çalışanın özlük dosyasında saklanır; temel eğitim belgesi Ek-2 örneğine uygun hazırlanır. Çalışan isterse işten ayrılırken ikinci bir nüsha verilir.

Temel İSG Eğitimi Ücreti ve Ödeme Mantığı (Yanlış Bilinenler)

• İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz, eğitim süresi çalışma süresinden sayılır.

• Bu ilke, işverenin kendi çalışanına aldırdığı eğitimlerde nettir.

• Staj/iş başvurusu gibi bireysel ihtiyaçlarda ise eğitim genellikle kişi/kurum tarafından satın alınır (burada fiyat, kurum politikasına göre belirlenir).

İSG Kursu İzmir’de Temel İSG Eğitimi ücreti: Tehlike sınıfı fark etmeksizin 200 TL (örgün veya uzaktan eğitim modülü seçenekleriyle).

İzmir’de Temel İş Güvenliği Eğitimi Nasıl Alınır? 

1. Tehlike sınıfınızı belirleyin (az/tehlikeli/çok tehlikeli)

2. Eğitim formatını seçin: örgün / şartlara uygunsa uzaktan

3. Programı planlayın: 8–12–16 saatlik içerik + işe özgü risk modülleri

4. Ölçme–değerlendirme + belgelendirme

Sık Sorulan Sorular 

Temel İSG eğitimi kaç saat sürer?
Az tehlikeli 8, tehlikeli 12, çok tehlikeli 16 saat (en az).

Eğitim kaç yılda bir yenilenir?
Çok tehlikeli yılda 1, tehlikeli 2 yılda 1, az tehlikeli 3 yılda 1.

Stajyer için İSG eğitimi zorunlu mu?
Uygulamalı eğitim alınan işyerinde stajyer/çırakların eğitiminden işveren sorumludur.

İşe başlamadan önce eğitim verilmeli mi?
Evet. İşe başlama eğitimi fiilen çalışmaya başlamadan önce verilir; en az 2 saattir.

Eğitimi kimler verebilir?
İSG uzmanı ve işyeri hekimi başta olmak üzere, Yönetmelikte sayılan yetkili kurum/kuruluşlar.

Eğitim ücreti çalışandan alınır mı?
Çalışana yansıtılamaz; eğitim süresi çalışma süresinden sayılır.

Belge veriliyor mu?
Evet. Eğitimler belgelendirilir ve özlük dosyasında saklanır; Ek-2 formatında düzenlenir.